ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ|ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ|ΣΠΟΡΟΙ

Σπόροι

    Αρκετά από τα αυτοφυή είδη της Ελλάδας πολλαπλασιάζονται από τα "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΥΤΩΡΙΑ Α.Ε.". Πολλά από τα παραπάνω είδη δεν παράγονται σε άλλα φυτώρια, είτε γιατί η παραγωγή τους δεν είναι επικερδής ή ο τρόπος του πολλαπλασιασμού τους δεν τους είναι γνωστός.
    Τα φυτά μπορούν να πολλαπλασιαστούν με την εγγενή ή την αγενή μέθοδο.
    Όσον αφορά την πρώτη μέθοδο, που είναι και η πιο οικονομική, το πολλαπλασιαστικό μας υλικό είναι ο σπόρος.
    Το προσωπικό από τα "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΥΤΩΡΙΑ Α.Ε." συλλέγει τους σπόρους, από υγιή φυτά τα οποία φύονται στο φυσικό τους περιβάλλον ή σε πάρκα.
     

    Συλλογή σπόρων


    Μία επιτυχής συλλογή σπόρου απαιτεί έναν λεπτομερή προγραμματισμό όλων των εργασιών. Ο προγραμματισμός αυτός περιλαμβάνει την εντόπιση των μητρικών φυτών για το κάθε είδος, παρακολούθηση της ανθοφορίας και καρποφορίας καθώς και την προμήθεια του κατάλληλου εξοπλισμού για την συλλογή.
    Οι καρποί – σπόροι συλλέγονται κατά τη διάρκεια της περιόδου που εκτείνεται από την πλήρη ωρίμανση μέχρι πριν τη διασπορά τους. Ο χρόνος της συλλογής ποικίλλει από είδος σε είδος. Η διαπίστωση της ωρίμανσης σπόρου βασίζεται στο χρώμα των καρπών - σπόρων αλλά κυρίως στην εμπειρία του υπεύθυνου υπαλλήλου για τη συλλογή. Μόλις εξακριβωθεί η ωριμότητα των σπόρων, εκτελούνται έλεγχοι ώστε να επιβεβαιωθεί ότι στην πλειοψηφία τους οι σπόροι είναι ζωτικοί και τελικά υπολογίζετε η απαραίτητη ποσότητα καρπών που πρέπει να συλλεχθεί.
    Ο τρόπος συλλογής ποικίλλει ανάλογα με τον είδος των μητρικών φυτών. Οι καρποί ορισμένων ειδών συλλέγονται απ’ ευθείας πάνω από τα μητρικά φυτά ενώ κάποιοι άλλοι καρποί συλλέγονται από το έδαφος μετά από τίναγμα του μητρικού φυτού.
    Οι συλλεχθέντες καρποί τοποθετούνται σε σάκους και μεταφέρονται το συντομότερο δυνατό στις εγκαταστάσεις του φυτωρίου. Κάθε σάκος συνοδεύεται από ετικέτα στην οποία καταγράφονται οι ακόλουθες πληροφορίες: το είδος, η θέση και η ημερομηνία της συλλογής. Έως να αρχίσουν οι εργασίες εξαγωγής των σπόρων, οι καρποί αποθηκεύονται σε σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο και συνεχώς εκτελούνται έλεγχοι για να αποφευχθεί τυχόν "άναμμα" των καρπών.
     

    Εξαγωγή – Καθαρισμός των σπόρων


    Μετά από τη συλλογή καρπών ακολουθεί η εξαγωγή και ο καθαρισμός των σπόρων. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει το διαχωρισμό του σπόρου από τα υπόλοιπα μέρη του καρπού, τα φύλλα, τα κλαδιά, κ.λ.π.. Η τεχνική της εξαγωγής που χρησιμοποιείται εξαρτάται από τον τύπο (σαρκώδης, κάψα, χέδρωπας) του καρπού.
    Μόλις εξαχθούν οι σπόροι από τους καρπούς, μία σειρά από κόσκινα διαφόρων διαμετρημάτων χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό τους. Σε μερικά είδη, με τη βοήθεια του νερού απομακρύνονται εκτός από τις ξένες ύλες και οι κούφιοι σπόροι. Στη συνέχεις οι καθαροί σπόροι απλώνονται πάνω σε πανί σε σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο για να στεγνώσουν.
     

    Ποιοτικός έλεγχος


    Κάθε παρτίδα σπόρων υποβάλλεται σε ποιοτικό έλεγχο. Ο ποιοτικός έλεγχος περιλαμβάνει τον καθορισμό:
    • της καθαρότητας των σπόρων
    • της περιεκτικότητάς τους σε υγρασία
    • της φυτρωτικής τους ικανότητας και
    • του αριθμού σπόρων ανά κιλό
    Οι παραπάνω έλεγχοι διενεργούνται σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα και σύμφωνα με τις οδηγίες του διεθνής οργανισμού πιστοποίησης σπόρων (I.S.T.A.).
     

    Αποθήκευση σπόρων
    Προκειμένου να διατηρηθεί η ζωτικότητα των σπόρων έως τη σπορά τους, θα πρέπει οι παράγοντες που επηρεάζουν τη φύτρωσή τους, όπως η περιεχόμενη υγρασία και η θερμοκρασία, να κρατηθούν σε τέτοια επίπεδα ώστε να περιορίζονται στο ελάχιστο οι φυσιολογικές λειτουργίες των σπόρων (αναπνοή). Επομένως, με τη μείωση της περιεχόμενης υγρασίας των σπόρων (μόνο στην περίπτωση των ορθόδοξων σπόρων) και της θερμοκρασίας, επιτυγχάνεται η διατήρηση της ζωτικότητας των σπόρων.


    Η περιεχόμενη υγρασία των σπόρων, οι οποίοι ανήκουν στην κατηγορία των ορθόδοξων, μειώνεται σε ποσοστό 5 - 10% και στη συνέχεια οι σπόροι τοποθετούνται σε γυάλινα δοχεία μέσα στο ψυγείο (1 - 4ºC). Η μείωση της περιεχόμενης υγρασίας των σπόρων επιτυγχάνεται με φυσικές μεθόδους (άπλωμα των σπόρων σε σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο) ή με τη βοήθεια κλιβάνου (άπλωμα των σπόρων σε κλίβανο σε θερμοκρασία 35 - 40 ºC για ορισμένο χρονικό διάστημα).
     

    Μια άλλη κατηγορία σπόρων, γνωστή ως δύστροποι σπόροι, περιλαμβάνει τους σπόρους που χάνουν τη φυτρωτική τους ικανότητα όταν μειωθεί η περιεχόμενη υγρασία τους κάτω από 25%. Οι συλλεχθέντες σπόροι, αυτής της κατηγορίας, απλώνονται σε σκιερό και αεριζόμενο χώρο και στη συνέχεια ανά τακτά χρονικά διαστήματα εκτελούνται μετρήσεις για να ελεγχθεί η περιεχόμενη υγρασία τους. Όταν η περιεχόμενη υγρασία τους φθάνει σε ποσοστά 30 - 35%, τότε οι σπόροι τοποθετούνται μαζί με τύρφη σε εναλλασσόμενες στρώσεις (στρωμάτωση) μέσα σε κιβώτια και αποθηκεύονται στο ψυγείο (1 - 4ºC). Κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης, περιοδικά η τύρφη ελέγχεται και νερό προστίθεται όταν χρειάζεται για διατηρηθεί υγρή. Σε μεγάλες ποσότητες δύστροπων σπόρων η στρωμάτωση γίνεται υπαίθρια στο φυτώριο. Σε αυτήν την περίπτωση, οι σπόροι προστατεύονται από την ξήρανση, τα τρωκτικά και τα πουλιά.
     

     

     

    Δείτε σχετικά video